کارشناس ارشد روانشناسی منطقه اصفهان: مصرف دخانیات و مواد مخدر تنها سلامت فرد را تهدید نمیکند؛ بلکه بر روابط خانوادگی، دوستیها، موفقیت تحصیلی و شغلی و حتی امید به آینده نیز اثر میگذارد.
مهشید زاغیان کارشناس ارشد روانشناسی بمناسبت هفته ملی بدون دخانیات در گفت و گو با پایگاه اطلاع رسانی بهداشت ودرمان صنعت نفت اصفهان با اشاره به تأثیرات گسترده مصرف دخانیات و مواد مخدر بر سلامت جسم و روان، نسبت به افزایش گرایش نوجوانان و جوانان به برخی مواد و باورهای نادرست پیرامون آنها هشدار داد. وی با بیان اینکه نوجوانی و جوانی از حساسترین دورههای رشد روانی و اجتماعی انسان است، اظهار داشت: در این سنین، افراد در حال شکلدهی هویت، توسعه مهارتهای ارتباطی، برنامهریزی برای آینده و کسب استقلال هستند. مصرف دخانیات و مواد مخدر میتواند این روند طبیعی را مختل کرده و آثار ماندگاری بر سلامت روان، عملکرد تحصیلی، روابط اجتماعی و کیفیت زندگی افراد بر جای بگذارد. زاغیان افزود: بسیاری از نوجوانان و جوانان به دلیل کنجکاوی، فشار همسالان، نیاز به پذیرفته شدن در جمع، یا تلاش برای فرار موقت از استرسها و مشکلات زندگی به سمت مصرف سیگار، قلیان، ویپ یا مواد مخدر سوق پیدا میکنند. در حالی که این مواد نهتنها راهحلی برای مشکلات روانی نیستند، بلکه به مرور زمان زمینهساز اضطراب، افسردگی، کاهش اعتماد به نفس، اختلال در تمرکز و افت عملکرد فردی میشوند. وی با اشاره به رواج مصرف سیگارهای الکترونیکی و ویپ در میان جوانان گفت: یکی از چالشهای مهم امروز، تصویرسازی غیرواقعی و جذاب از این محصولات در فضای مجازی است. برخی افراد تصور میکنند ویپ یا قلیانهای میوهای بیخطر هستند، در حالی که تحقیقات نشان دادهاند این محصولات علاوه بر آسیبهای جسمانی، میتوانند وابستگی روانی به نیکوتین ایجاد کرده و فرد را در مسیر مصرف سایر مواد قرار دهند.این روانشناس ادامه داد: مصرف دخانیات و مواد مخدر تنها سلامت فرد را تهدید نمیکند؛ بلکه بر روابط خانوادگی، دوستیها، موفقیت تحصیلی و شغلی و حتی امید به آینده نیز اثر میگذارد. بسیاری از افرادی که درگیر اعتیاد میشوند، به تدریج از فعالیتهای سالم، علایق شخصی و اهداف زندگی فاصله گرفته و احساس رضایت و شادکامی در آنها کاهش مییابد.وی همچنین درباره پیامدهای جسمی مصرف این مواد هشدار داد و گفت: دخانیات، از جمله سیگار، قلیان و پیپ، حاوی مواد سرطانزا هستند و نقش مستقیمی در بروز بیماریهایی نظیر سرطان حنجره دارند. همچنین مصرف موادی مانند تریاک، شیشه و هروئین میتواند آسیبهای جدی و گاه جبرانناپذیری به سلامت جسم و روان وارد کند. زاغیان در پایان با تأکید بر اهمیت آموزش و پیشگیری خاطرنشان کرد: مهمترین راه مقابله با اعتیاد، افزایش آگاهی، تقویت مهارتهای زندگی، آموزش مدیریت استرس و ایجاد ارتباط مؤثر میان نوجوانان، خانوادهها و مراکز آموزشی است. هرچه جوانان از حمایت عاطفی بیشتری برخوردار باشند و راههای سالمتری برای تخلیه هیجانات و مقابله با مشکلات بیاموزند، احتمال گرایش آنها به مصرف مواد کاهش مییابد. خوشبختانه ترک مصرف در هر مرحلهای میتواند آغاز مسیری جدید برای بازگشت سلامت، امید و کیفیت بهتر زندگی باشد.
